Merhaba sevgili aileler,
Ben Çocuk Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Uğur Tekeoğlu.
DEHB Ebeveyn Rehberi serimizin bu bölümü, belki de en zor konuya ayrıldı: İşler çığrından çıktığında ne yapacağınız ve tüm bu süreçte kendinizi nasıl koruyacağınız.
1. Huzur Planı Yapın
Kriz anını yönetmenin en iyi yolu, mümkün olduğunca o krizin oluşmasını engellemektir. Hangi durumlar sizi ve çocuğunuzu en çok zorluyor? Uzun araba yolculukları mı, alışveriş mi? Eğer markete gitmek bir kabusa dönüşüyorsa, alışverişi yalnız yapabileceğiniz bir zaman ayarlayın. Yolculukları, molalı kısa seyahatlere bölün. Kendinizi ve çocuğunuzu başarısızlığa sürükleyecek senaryoları önceden değiştirmek, en akılcı çözümdür.
2. Tartışmaya Girmeyi Reddedin
Kurallar zaten belirlendi ve yazıldı. Hem siz biliyorsunuz, hem çocuğunuz biliyor. Kural hatırlatıldıktan sonra konuyu tartışmaya açmak, boş bir çatışmaya davetiye çıkarır. Kararlı ve sakin bir şekilde "Kural bu" deyip konuyu kapatmak, hem size hem çocuğunuza iyi gelecektir.
3. Üçe Kadar Sayma Yöntemi
Bu basit ama etkili teknik, çocuğa düşünmesi ve eyleme geçmesi için kısa bir zaman tanır. Örneğin, "Lütfen elindeki oyuncağı arkadaşına geri ver. Üçe kadar sayacağım. Bir... (5 saniye bekle) İki... (sesinizi biraz daha kararlı hale getirin) Üç." şeklinde uygulayın. Bu, hem sizin ses tonunuzu yükseltmenizi engeller hem de çocuğa net bir sınır sunar.
4. Mola Yöntemi
Yaramazlık tırmandığında, hem çocuğun sakinleşmesi hem de sizin sakinleşmenize zaman tanımak için harika bir araçtır. Önceden belirlediğiniz bir yerde (bir sandalye, bir minder köşesi) 5-10 dakika mola verin. Mola sırasında çocukla konuşmayın, sorularını cevaplandırmayın. Süre dolduktan sonra olayı uzatmayın, hayata geri dönün. Eğer mola almayı reddederse, sevdiği bir ayrıcalığı (bilgisayar oyunu, dışarı çıkma) kaybedeceğini belirtin ve gerekiyorsa bunu uygulayın. Hatta çocuğunuzla birlikte bir "Lütfen Rahatsız Etmeyin" kartı hazırlayıp, yalnız kalmak istediğinde kullanmasını teşvik edebilirsiniz.
5. Önce Kendinize Dikkat Edin
DEHB'li bir çocuğun ebeveyni olmak, tarifsiz bir sevgiyle birlikte büyük bir yıpranma da getirir. Unutmayın, boş bir depo ile uzun yola çıkamazsınız. Fırsat buldukça, suçluluk duymadan kendinize birkaç saat, hatta mümkünse birkaç gün boş zaman ayırın. Sabrınızın taştığı anlarda iyi bir ebeveyn olmaya çalışmanın ne kadar zor olduğunu bilen biri olarak söylüyorum: sizin iyiliğiniz, çocuğunuzun iyiliğidir.
6. İyi Olduğu Alanı Keşfedin ve Besleyin
Her çocuğun mutlaka parladığı bir alan vardır: müzik, spor, resim, doğa sevgisi, ince bir espri yeteneği... DEHB'li çocuğunuzun güçlü yanlarını keşfedin ve bunları günlük yaşamda kullanmanın yollarını arayın. Onu överek ve iyi olduğu alanlarda cesaretlendirerek özgüvenini inşa etmek, sadece sorunlu davranışlara odaklanmaktan çok daha kalıcı sonuçlar verir.
Serinin son bölümünde, okul hayatına odaklanacağız: Ev ödevleri nasıl yönetilir ve öğretmenle iş birliği nasıl sağlanır?
Peki sizin, sabrınız taştığında başvurduğunuz bir yöntem var mı? Yorumlarda paylaşırsanız hep birlikte öğreniriz.
◈◈◈◈◈◈◈◈◈◈◈◈
📚 Bu yazı, "DEHB Ebeveyn Rehberi" serisinin 3. bölümüdür. Diğer bölümleri buradan okuyabilirsiniz:
→ Bölüm 1: DEHB'li Çocuğa Ebeveyn Yaklaşımı: İlk Adımlar, İletişim ve Doğru Bilinen Yanlışlar
→ Bölüm 2: DEHB'de Ev Düzeni Nasıl Sağlanır? Kurallar, Rutinler ve Ödül Sistemleri
→ Bölüm 3: DEHB'de Kriz Anları ve Ebeveyn Dayanıklılığı: Mola, Tartışma ve Öz Bakım (Bu yazı)
→ Bölüm 4: DEHB'li Çocuklarda Okul Başarısı: Ev Ödevleri ve Öğretmenle İş Birliği Rehberi (Yakında)
💡 Bu serideki tüm yazıları tek bir sayfada görmek için tıklayın
🔗 Bu yazıyla bağlantılı diğer yayınlar
➡️ 🧩 Aşılar ve Otizm: Bilim Ne Diyor?
➡️ 💊 Leucovorin ve Otizm
➡️ 🧬 Kök Hücre ve Otizm
➡️ ⭐ Bilimsel Gerçekler Serisi
➡️ 🧩 Otizm Serisi
➡️ 🧠 DEHB Serisi
➡️ 👨👩👧👦 Ebeveyn Rehberi
➡️ 📚 Tüm Konular
⚠️ UYARI
Bu site içeriği kesinlikle tıbbi tavsiye değildir. Bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Herhangi bir tedavi kararı için mutlaka bir doktora danışınız. Bu blogda okuduklarınıza dayanarak uygulama yapmanızdan doğacak sonuçlardan yazar (Dr. Uğur Tekeoğlu) sorumlu tutulamaz.
Yorumlar
Yorum Gönder