Merhaba sevgili aileler,
Ben Çocuk Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Uğur Tekeoğlu.
Polikliniğimde son günlerde ailelerden ve meslektaşlarımdan sıkça duymaya başladığım bir soru var:
🗣️ "Doktor bey, Resmî Gazete'de yeni bir yönetmelik yayımlandı. Geçmişte konulan tanılar artık kullanılamayacakmış, doğru mu?"
🗣️ "Çocuğuma yıllar önce konulan bir tanı, iş başvurusunda sorun çıkarır mıydı? Artık silinebilir mi?"
4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Resmî Gazete, 2026), sağlık verilerinin yönetiminde önemli değişiklikler getiriyor. Özellikle psikiyatrik tanılar söz konusu olduğunda, bu değişiklikler hem bireyler hem de hekimler için yeni sorular ve fırsatlar doğuruyor.
Bu yazıda, yönetmelik değişikliğinin ne getirdiğini, ruh sağlığı alanını nasıl etkileyeceğini ve bireylerin bu haktan nasıl yararlanabileceğini sizlerle paylaşacağım.
📜 Yönetmelik Değişikliği Ne Getiriyor?
4 Temmuz 2026'da yayımlanan yönetmelik değişikliği (Resmî Gazete, 2026), sağlık verileriyle ilgili üç önemli yenilik getiriyor:
1️⃣ Tanıların Yeniden Değerlendirilmesi Hakkı (Madde 13/A)
Yönetmeliğe eklenen yeni madde (Resmî Gazete, 2026, Madde 3), bireylere geçmişte konulmuş tanıların güncel sağlık durumlarına göre yeniden değerlendirilmesini talep etme hakkı tanıyor. Bu hak, özellikle uzun süre önce konulmuş ve kişinin güncel durumunu yansıtmayan tanılar için kritik önem taşıyor.
Nasıl işleyecek? (Resmî Gazete, 2026, Madde 3 - Madde 13/A, Fıkra 1)
- Tek hekim tarafından konulan tanılar: Üç hekimli sağlık kurulu tarafından yeniden değerlendirilecek.
- Üç hekimli kurul veya tam teşekküllü hastane tarafından konulan tanılar: Yalnızca tam teşekküllü sağlık kurulu tarafından yeniden değerlendirilecek.
2️⃣ Geçmiş Tanıların İşlemlere Esas Alınamaması
Değişikliğin en dikkat çekici maddesi (Resmî Gazete, 2026, Madde 3 - Madde 13/A, Fıkra 2) şudur:
"İlgili mevzuatında yer alan düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm süreçlerde geçmişte alınmış olan tanılar esas alınamaz."
Bu, kişinin güncel sağlık durumunu yansıtmayan geçmiş tanıların, iş başvuruları ve diğer resmi süreçlerde kullanılamayacağı anlamına geliyor.
3️⃣ Veri Güncelleme ve Eşgüdüm Yükümlülüğü
Yönetmelik ayrıca, sağlık hizmeti sunucularının, Genel Müdürlük tarafından yapılan veri düzeltmelerini kendi veri tabanlarında da güncelleme yükümlülüğü getiriyor (Resmî Gazete, 2026, Madde 2 - 13. madde, fıkra 2). Bu, bir sağlık kurulu raporu ile tanı güncellendiğinde, bu güncellemenin diğer kurumların veri tabanlarında da yapılacağı anlamına geliyor.
🧠 Bu Değişiklik Psikiyatri Pratiğini Nasıl Etkileyecek?
👤 Bireyler İçin Anlamı
Bu yönetmelik değişikliği, özellikle ruh sağlığı alanında damgalanma ve ayrımcılık ile mücadele eden bireyler için önemli bir adım.
Pratikte ne anlama geliyor?
- İş başvuruları: Yıllar önce konulmuş bir depresyon, anksiyete veya DEHB tanısı, işe giriş süreçlerinde artık esas alınamayacak.
- Sigorta ve diğer resmi işlemler: Geçmiş tanılar, sigorta başvuruları veya diğer resmi süreçlerde aleyhe kullanılamayacak.
👨⚕️ Hekimler İçin Anlamı
Hekimler için bu değişiklik, yeniden değerlendirme taleplerinin yönetimi ve sağlık kurulu raporlarının düzenlenmesi gibi yeni sorumluluklar getiriyor: üç hekimli kurul oluşturma, durum bildirir rapor düzenleme ve veri güncelleme sürecinde koordinasyon sağlama.
✅ Bu Hak Ne Sağlıyor, Ne Sağlamıyor?
✅ Bu Hak Ne Sağlıyor?
- Geçmiş tanıların yeniden değerlendirilmesini talep etme hakkı.
- Güncel durumu yansıtmayan tanıların işe giriş süreçleri başta olmak üzere resmi işlemlerde esas alınmaması.
- Sağlık verilerinin güncellenmesi ve düzeltilmesi sürecine katkı.
⚠️ Bu Hak Ne Sağlamıyor?
- ❌ Tanıların otomatik olarak silinmesi (yeniden değerlendirme esasına dayanır).
- ❌ Tüm resmi süreçlerde geçmiş tanıların tamamen yok sayılması (ilgili mevzuat saklıdır).
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: "Hangi tanılar yeniden değerlendirilebilir?"
Cevap: Yönetmelik, tüm sağlık tanılarını kapsıyor. Psikiyatrik tanılar (depresyon, anksiyete, DEHB, bipolar bozukluk vb.) da bu kapsamda.
Soru 2: "Bu işlem ücretli mi?"
Cevap: Yönetmelikte ücretle ilgili bir düzenleme bulunmuyor. Detaylar için bağlı bulunduğunuz sağlık kurumuna danışmanız gerekiyor.
Soru 3: "Başvurumu nereye yapacağım?"
Cevap: Başvuru, sağlık hizmeti sunucusuna (hastane, aile hekimi vb.) yapılmalı.
Soru 4: "Tüm tanılar silinebilir mi?"
Cevap: Yönetmelik "silme" değil, "yeniden değerlendirme" esasına dayanıyor. Amaç, güncel durumu yansıtmayan tanıların işlemlere esas alınmasını engellemek.
Soru 5: "Bu hak ne zaman başlıyor?"
Cevap: Yönetmelik, 4 Temmuz 2026'da yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir (Resmî Gazete, 2026, Madde 4).
👨⚕️ Hekim Olarak Düşüncelerim
Bu yönetmelik değişikliği, kişisel sağlık verilerinin korunması ve bireylerin geçmiş tanıları nedeniyle mağduriyet yaşamasının önlenmesi açısından önemli ve olumlu bir adım. Özellikle ruh sağlığı alanında, geçmiş tanılar bireylerin hayatlarını uzun yıllar boyunca olumsuz etkileyebiliyor. Bu düzenleme, bireylere geçmişlerini geride bırakma ve güncel sağlık durumlarıyla değerlendirilme imkanı tanıyor.
📋 Geçmiş tanılar, bugünkü kimliğinizi belirlemez. Bu yönetmelik, sağlık verilerinizin güncel ve doğru olmasını sağlama hakkınızı güvence altına alıyor.
Geçmişte konulmuş bir tanı, sizi bugün tanımlamak zorunda değil. Bu yeni düzenleme, sağlık geçmişinizi yeniden değerlendirme fırsatı sunuyor. Hakkınızı kullanmaktan çekinmeyin.
◈◈◈◈◈◈◈◈◈◈◈◈
Sağlıklı ve huzurlu günler.
📚 KAYNAKLAR
- T.C. Resmî Gazete. (2026, 4 Temmuz). Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Resmî Gazete, Sayı: 33300. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260704-9.htm
- T.C. Sağlık Bakanlığı. (2019). Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete, Sayı: 30808.
🔗 Bu yazıyla bağlantılı diğer yayınlar
➡️ 🧠 DEHB Rehberi Serisi
➡️ ✍️ Sınav Kaygısı Serisi
➡️ 👨👩👧👦 Ebeveyn Rehberi
➡️ 📚 Tüm Konular
⚠️ UYARI
Bu site içeriği kesinlikle tıbbi tavsiye değildir. Bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Herhangi bir tedavi kararı için mutlaka bir doktora danışınız. Bu blogda okuduklarınıza dayanarak uygulama yapmanızdan doğacak sonuçlardan yazar (Dr. Uğur Tekeoğlu) sorumlu tutulamaz.
Yorumlar
Yorum Gönder